Yunanistan açıklarında, 1802 yılında batan bir geminin enkazında yapılan kazı çalışmalarında, Atina Akropolisi’ne ait olduğu düşünülen tarihi bir mermer parçası keşfedildi. Bu çarpıcı bulgu, Lord Elgin tarafından İngiltere’ye götürülmek üzereyken batan geminin taşıdığı Parthenon heykelleri koleksiyonuna dair yeni bir kanıt sunarken, “Elgin Mermerleri” olarak bilinen eserlerin tartışmalı geçmişine ışık tutuyor.
Yunanistan Kültür ve Spor Bakanlığı ile Sualtı Eski Eserler Müdürlüğü tarafından Kardif Üniversitesi öğretim üyesi Profesör Jonathan Williams ve Dr. Dhimitra Mylona’nın koordinatörlüğünde yürütülen kazılar, Ege Denizi’ndeki Kithira Adası açıklarında, Diakofti Koyu’nda bulunan “Mentor” adlı geminin batığında gerçekleştirildi. Bulunan mermer parçası, bölgedeki arkeolojik önemi bir kez daha gözler önüne serdi.
Gizemli Batık: Mentor ve Yükü
Mentor gemisi, 1802 yılında şiddetli bir fırtına sonucu batmıştı. Geminin sahibi, o dönemde Osmanlı İmparatorluğu’nda İngiliz büyükelçisi olan Lord Elgin’di. Elgin, görev süresi boyunca Parthenon ve diğer Atina Akropolisi yapılarından aldığı çok sayıda heykeli ve mimari parçayı İngiltere’ye taşımakla meşguldü. Bu buluntu, geminin enkazında bugüne kadar bilinen en büyük Akropolis parçası olarak öne çıkıyor.
Mermer Parçasının Detayları ve Önemi
Keşfedilen mermer parçasının boyutları yaklaşık 40×20 santimetre. Üzerinde dökümlü bir figürün ayağı ve bacağının bir kısmını betimlediği görülüyor. Uzmanlar, parçanın sanatsal stili ve işçiliğinin Parthenon heykelleriyle büyük benzerlik gösterdiğini belirtiyor. Bu benzerlik, parçanın Parthenon’a ait olduğuna dair güçlü kanıtlar sunuyor.
Kazı ekibi, bu mermer parçasının, Lord Elgin’in topladığı ve gemiyle İngiltere’ye taşımaya çalıştığı binlerce eserden biri olduğunu vurguluyor. Mentor gemisinin batığı, Elgin’in çabalarının boyutunu ve aynı zamanda bu eserlerin nakliyesi sırasında yaşanan riskleri açıkça ortaya koyuyor. Geminin batışı sırasında 12 sandık dolusu eserin denize gömüldüğü ve daha sonra batıktan kurtarıldığı biliniyor; ancak bazı parçaların kurtarılamadığı da aşikar.
“Elgin Mermerleri” Tartışmasına Yeni Bir Bakış
Bu yeni keşif, dünya çapında tartışmalara yol açan “Elgin Mermerleri” meselesini yeniden gündeme getirme potansiyeline sahip. Yunanistan, uzun yıllardır İngiltere’den Parthenon mermerlerinin iadesini talep ediyor. Mentor gemisinin batığında bulunan bu parça, Elgin’in eserleri nasıl ve ne koşullarda topladığına dair tarihsel anlatıları pekiştirirken, bu kültürel mirasın ne kadar kırılgan bir geçmişe sahip olduğunu da gözler önüne seriyor.
Arkeologlar, bu bulgunun sadece bir mermer parçası olmaktan öte, geçmişteki kültürel mirasın korunması ve iadesi konusundaki küresel tartışmalar için önemli bir veri olduğunu belirtiyorlar. Mentor gemisinin enkazındaki çalışmaların, tarihin karanlık sayfalarına ışık tutmaya devam etmesi bekleniyor.