Amerika Birleşik Devletleri’nde federal hükümet, bütçe anlaşmazlığı nedeniyle Cuma gecesi yarısından itibaren kısmi olarak kapandı. Başkan Donald Trump’ın ABD-Meksika sınırına inşa edilecek duvar için talep ettiği 5 milyar dolarlık finansman konusunda Kongre’de uzlaşı sağlanamaması, yılın üçüncü hükümet kapanmasına yol açtı. Bu durum, yüz binlerce federal çalışanı etkilerken, birçok kamu hizmetinde aksaklıklar yaşanmasına neden oluyor.
Kapanmanın ana nedeni, bütçe yasasının süresi dolmadan önce Temsilciler Meclisi ve Senato’dan geçirilmesinde yaşanan başarısızlıktır. Trump, vaadi olan sınır duvarı için ayrılacak fon konusunda ısrarcı olurken, Demokratlar ve bazı Cumhuriyetçiler bu talebe şiddetle karşı çıkıyor. Bu siyasi çıkmaz, kritik bir ulusal mesele üzerinde uzlaşı arayışının zorluğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
Neden Kapanma Yaşandı?
Kısmi hükümet kapanması, Başkan Donald Trump’ın ABD-Meksika sınırına örülecek duvar için istediği 5 milyar dolarlık finansman krizinden kaynaklandı. Trump, bu fonun yeni bütçe tasarısına dahil edilmesini talep ederken, Demokratlar ve Cumhuriyetçilerin bir kısmı bu harcamaya karşı çıktı. Senato, duvar fonu içermeyen kısa süreli bir bütçe tasarısını kabul etmiş ancak Başkan Trump bu tasarıyı reddetmişti. Akabinde, Temsilciler Meclisi’nden 5 milyar dolarlık duvar fonunu içeren bir tasarı geçse de, bu tasarı Demokratların muhalefeti nedeniyle Senato’dan geçemedi ve yasa teklifinin gece yarısı (Cuma) biten süresi dolmuş oldu.
Kimler Etkilendi?
Bu kapanmadan dokuz federal daire ve onlarca bağlı ajans etkilendi. Toplamda 800.000 federal çalışan bu durumdan doğrudan etkileniyor:
- 380.000 federal çalışan ücretsiz izne gönderildi. Bu çalışanlar, federal hükümetin yeniden açılmasına kadar maaş alamayacak.
- Yaklaşık 420.000 temel hizmet çalışanı ise, maaş almadan çalışmak zorunda kalacak. Bu kategoriye sınır devriyesi görevlileri, postane çalışanları, havaalanı güvenlik personeli ve aktif görevdeki askeri personel gibi kritik pozisyonlardaki kişiler dahil. Bu kişilerin maaşları, kapanma sona erdiğinde topluca ödenecek.
Kapanma süresince bazı ulusal parklar kısmen kapalı kalırken, bazı müzeler ve vergi dairelerinin (IRS) bazı hizmetleri de aksayacak. Özellikle vergi iadelerinin işlenmesinde gecikmeler yaşanabileceği belirtiliyor. Ancak sınır güvenliği, posta hizmetleri ve havaalanı güvenliği gibi “temel” olarak kabul edilen kamu hizmetleri aksamadan devam edecek.
Kapanmanın Geçmişi ve Geleceği
Bu, 2018 yılı içinde yaşanan üçüncü hükümet kapanması oldu. Ocak 2018’de 3 günlük, yine aynı ay içinde birkaç saat süren kapanmalar yaşanmıştı. En uzun süreli kapanmalardan biri ise Ekim 2013’te 16 gün sürmüştü. Her ne kadar geçmiş kapanmaların ekonomik etkileri genellikle sınırlı kalmış olsa da, belirsizliğin uzun sürmesi halinde piyasalar ve tüketici güveni üzerinde olumsuz etkileri olabilir.
Kapanmanın ne kadar süreceği belirsizliğini koruyor. Başkan Trump ve Kongre üyelerinin Noel tatili boyunca müzakereleri sürdürmesi bekleniyor. Taraflar arasında bir uzlaşı sağlanana kadar federal hükümetin kısmi kapanma durumu devam edecek, bu da milyonlarca Amerikalı için belirsizlik ve endişe kaynağı olmayı sürdürecek.